Publication:

Bannawag - 2021-05-01

Data:

Agaramidka Met iti Bokashi

Miks & Tiks

Ni REYNALDO E. ANDRES

NO adda la ketdi tuyo, tagapulot, ken EM, mabalinmon ti agaramid iti naidumduma nga organiko a ganagan. Isu daytoy ‘tay aw-awaganda iti bokashi idiay Japan. Naartem wenno naburo iti Ilokano. Saan a narigat ti agaramid iti bokashi basta adda umdas ti kadakkelna a container a pagpalungsotan kadagiti materiales a maaramid a bokashi. No umno la ketdi ti pannakasurot ti wagas a panangburo kadagiti materiales, addanton usarem a bokashi kalpasan ti 12-14 nga aldaw. Kas nadakamat itay, kasapulan ti EM. Effective microorganisms ti kayatna a sawen. No awan ti nakasagana nga usarem nga EM, mabalinmo ti gumatang (agsaludsod iti opisina ti Department of Agriculture iti lugaryo). No saan, aramidem lattan. Ket no addan EM-mo, mabalinmo metten ti agaramid iti bokashi. Mangisagana iti tagapulot, danum nga awan laokna a chlorine (daytay masakdo iti bubon wenno gripo), tuyo, ken umdas ti kadakkelna a container a pangmasaan kadagiti materiales. Iti kada 10 a kilo nga aramiden a bokashi, kasapulan ti 8 a kutsara nga EM, 4 a kutsara a tagapulot, 20 a kilo a tuyo, ken umdas ti kaaduna a danum. Iti umdas ti kadakkelna a container, ikabil ti danum sa ilaok ti tagapulot sa kiwaren a nasayaat agingga a marunaw. Ilaok ti EM sa ituloy a kiwaren sakbay nga ilaok ti tuyo. Amirisen no umdas met laeng ti danum a nailaok iti templa. Siguraduen a no mangkammet sa pekkelen, awan ti danum a makalibas iti nagbabaetan dagiti ramay. No namaga, mabalin a nayonam iti danum agingga a magunod ti husto a templa. Ikabil ti templa iti makaluban a container a saan a serken ti angin sa bay-an a maburo ti templa iti unos ti dua a lawas. Ipakni daytoy iti lugar a di nadaldalapus ti tao ken ayup. Kalpasan ti dua a lawas, amirisen ti bokashi no mayat met laeng ti pannakaburona. No adda makita a puraw a buot a nagtubo, normal dayta ta saan a makadadael ti nagtubo a puraw a buot ken mayat ti pannakasurot ti proseso. Ngem no berde wenno nangisit a buot ti nagtubo, saan a nasayaat ti pannakaaramid ti bokashi ta senial dayta nga adda kontaminasion iti naaramid a templa. Nasken a saan a nabangsit ti bokashi ta kasla laeng agat-suka wenno serbesa ti angotna gapu iti laokna a yeast. Mabalinen nga usaren ti bokashi a kas abono dagiti mula kalpasan ti dua a lawas. Ngem no kayat nga idulin pay laeng daytoy para iti masungad a panagmumula, nasken nga ibilag sa idulin iti umdas ti kadakkelna a container sa rikpan a nalaing tapno saan a serken ti angin. Agpaut iti uneg ti dua a tawen ti bokashi no la ketdi napintas ti pannakaaramid ken pannakaidulinna. Mabalin nga igampor ti bokashi iti talon wenno usaren daytoy no agaramid iti likido a ganagan (compost tea) a direkta a mayisprey kadagiti mula. No direkta a maigampor iti daga, ited ti bokashi kadagiti mula ti adu a kasapulanda a babassit a sustansia (micronutrients) ken tignayenna dagiti dadduma pay a naimbag nga organismo iti daga a makatulong tapno ad-adda pay a sumalun-at dagiti mula. Mabalin pay nga usaren ti bokashi a paglaok iti bunton ti pagrupsaen a ganagan tapno umalisto ti panagrupsa dagiti inaramat a materiales. Kangrunaanna, kaay-ayo dagiti alinta ti bokashi ken agyan iti bunton ti compost a nalaokan iti bokashi tapno isuda pay a tumulong a mangted iti nayon a sustansia ti pagruprupsaen a ganagan gapu kadagiti takkida (vermicast). Kadagiti naimasetera a nateng ken arkos a mula iti hardin, mabalin nga usaren ti bokashi a kas parabaw nga alep-ep wenno top dress. Umdasen ti apagkatlo ti tasa a bokashi iti kada pinuon. Uliten nga aramaten ti bokashi a kas top dress iti tunggal dua a lawas. Mabalinmo met ti agaramid iti bokashi tea (likido a bokashi). Iti kada lima a galon a bokashi tea, kasapulan ti kagudua ti litro a bokashi compost a malaokan iti lima a galon a danum. Bay-an ti templa iti unos ti maysa wenno dua nga aldaw sakbay nga ipasuyot kadagiti mula. Mabalin pay nga ilaok ti bokashi tea iti danum a para kadagiti mula a mapatanor iti wagas a hydroponic ken aquaponic, wenno wagas ti panagmula nga awan ti maaramat a daga.—O

Images:

© PressReader. All rights reserved.