Publication:

Bannawag - 2021-11-16

Data:

Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii

CONTENTS

Ni RIC AGNES

15 Kastoy, Kapid, Ditoy Hawaii A(Tuloyna) GARUP malukot ni Lakay Feliciano iti wheelchair idi maiserrek iti emergency room ti provincial hospital. Nauneg ti uyekna. Madlaw ti nalaus a kapuyna. Innala ni Apolonio ti blood pressure ken pulso ti lakay a masakit. Agarup agtigerger dagiti imana a nangtengngel iti takiag ti lakay. Dina namnamaen a dumteng daytoy a kanito a masagidna ti kudil ti amana— iti kanito a kasapulan ti lakay ti panangtamingna. Iti kamalmanna, iti panagawidna iti balayda, impasabat ti maysa a baket a kabagian ti amana: Apay kano a saan nga iti napintas a kuarto wenno iti payward ti nakaipanan ni Feliciano nga amana? Awan kano ti serserbi ti kaadda ni Apolonio iti ospital ti probinsia. “Saan a siak ti mangikeddeng iti pakaikuartuan dagiti pasiente, ina,” inrason ni Apolonio. “Malaksid iti dayta, uray adda pagbayadna, uray adu ti kuartana, naokuparanen amin a payward iti ospital.” Simmiplot iti lagip ni Apolonio daydi kanito a kasapulan a mabayadan ti matrikulana ngem awan kuarta ti inana. Adu ngamin ti di napakpakadaan a naggastosanda kalpasan ti bagyo a nangdupir iti pagtaenganda. Gapu iti daytoy, kapilitan nga inlakoda ti taraken a baboy ni apona a Lakay Quintin (ama ni nanangna) nupay dakdakkel koma ti pakailakuan daytoy no mayuray iti maysa pay a bulan. Ita, uray nakaturposen iti panagadalna, umip-ipus pay laeng ti parikut kenkuana. Ngem iti daytoy a gundaway, saanen a ti kinakurapay ken panagadalna no di ket ti mainaig iti kinataona. Saan a nalasat ni Lakay Feliciano ti sakitna. Idi mayawid ti bangkayna iti awayda, kasla di nagliday ti barangay gapu ti kaadu ti makan a maiburay kadagiti mapan iti pagtaenganda. Iti rabii, dua a banda ti musiko ti agsinnublat nga agtokar. Iti maysa a banda ti inaladan, dakkel ti ummong iti dua a lamisaan dagiti agsusugal iti pusoy ken lucky nine. No labsen ti agsao, kasla adda piesta iti barangay—ti laengen tiubibo ken agpabuya a bulbullagaw ti kurangna. Kalpasan ti dua lawas, simmangpet ti dua a kakabsat ti amana manipud iti Hawaii ken California. Dua a karton ti insangpetda a nangingina nga arak. Iti kamalmanna, nagsangpet dagiti opisial ti ili. Dagus a naidasar kadakuada dagiti nangingina nga arak ken napulpogan a kalding. Naragsak dagiti kakabsat ti pimmusay a nangdengdengngeg iti sao dagiti opisial nga agkunkuna a ti pimmusay ket maysa a pagtamdan nga ama. Makabartek dagiti balikas a panangidaydayawda iti nagawan ken iti sibubukel a pamilia daytoy. Makalawas nga adu ti tao iti pagtaengan ti nagawan. Saan nga agsarday ti pannakaparti dagiti baboy, nuang, ken kalding. Idi maipumpon ni Lakay Feliciano, mayarig iti parada ti ari nga agturong iti trono ti tokar dagiti dua a banda ti musiko. Ngem adda nadlaw dagiti bumario: bayat ti pannakaimassayag ni Lakay Feliciano, saan a dimmap-aw ni Apolonio ken ni apona a Lakay Quintin iti pagtaengan ti simmina. Iti maysa nga aldaw, nadanon ni Lahaina, ti adien ni Feliciano, ni Apolonio idi napan nagbayad ni Apolonio iti amiliar iti tesoreria idinto ta napan met nagpabakas ni Lahaina. Ditoy a nagkita dagiti agikit. “Apay a nagtangken laengen ti panagpuspusom. Apay a dimo immay kinita ti amam?” insingir ni Lahaina ken ni Apolonio. Saan koma a kayat ni Apolonio ti sumungbat ngem awan paglisianna. “Diak ammo ti ibagbagam, ma’am, ta awan amak,” kinunana. “Ania nga awan, laglag!” Nagbannikes ti babai. “Asino koma ngarud ti naggapuam no awan amam?” “Biolohikal dayta sasawem, ma’am,” kinuna ni Apolonio. “Ngem no espiritual ken legal ti pagbasaran, awan amak. Dimmakkelak nga awanan iti ama, awanan iti nangiwanwan ken awanan iti nangtarabay. Ania kadi ngamin ti ammoyo a kaipapanan ti balikas nga ama?” Kasla nailansa ni Lahaina iti nagtakderanna. Awan nasapulanna ti dilana a balikas. Kasla dagiti pay ketdin empleado a nagmamarangmang ti nabainan ket ininutda nga immikay, banag a ginundawayan ni Apolonio a rimmuar. Nagawid iti Amerika dagiti kakabsat ni Feliciano kalpasan ti makalawas. Iti di nagbayag, nakaawat met ni Apolonio iti surat manipud iti U.S. Embassy mainaig iti petision a mapan makipagnaed iti inana idiay Hawaii.—O

Images:

© PressReader. All rights reserved.