Publication:

Bannawag - 2021-11-16

Data:

Panaglupos John Nolar

CONTENTS

Sarita ni JOHN NOLAR

8 Panaglupos John Nolar Immuna a naipablaak iti Bannawag iti Oktubre 18, 1954 a bilang. INAP-APALAN ni Nana Sotiang ti naimbag a gasat dagiti kakaarrubana nga addaan iti kabagian a napan idiay Amerika. Tunggal makaawat dagitoy kadagiti pakete wenno kuarta, siuulimek laeng nga agdengdengngeg kadagiti katkatawada; kakaasi laeng a mangilinglinged iti apalna. No dadduma, dina magawidan ti panagmulagatna no maimatanganna dagiti agkakapateg a lupot a lukatan dagiti kakaarrubana ket tapno mailingedna ti apalna, kunana: “Sapay koma ta agnanayon ti gasatmo, komadre…” Ngem iti likud dayta a balikas, sumsumro ti napigket nga apal. Naimbag koma no maigawid ni Nana Sotiang ti idadaw-asna tunggal adda pakete a sumangpet tapno di marubroban ti apalna. Ngem saanna a mateppelan ti ipapanna. No dadduma, isu pay ketdi ti maysa a makipagigiggem kadagiti simmangpet: pamrayanna nga ipadas, idilig wenno iparaman ket kadagita a kanito, maur-uram ti bagina iti apal. “Ay, komadre,” kunana, “nagsayaat ti gasatmon.” “Mano met la dayta, komadre,” kunanto ti pangisawanganna, “bassit laeng.” Ay, agimbabassit man ngata daytoyen, ilimedto nga ilibbi ni Nana Sotiang. No siak la ti kas kenkuana, ipukkawko iti amin a kapurokak. Ne, ania ketdin… diak ket pagpasindayag dagiti kukuakon! Indawdawatna— iti nalimed— a mairana koma wenno maipaspasarak koma nga idiaya ti kaarrubana ti maysa kadagiti papandilingen. Nabayagen nga es-esmanna ti makaaruat kadagita. Dayta pay ti masansan nga ipapanna tunggal adda maawatda: tapno barbareng ipadawatda kenkuana ti maysa. Ket agpayso a nadanonna dayta a kanito. Ngem idi idiayada kenkuana ti maysa a papandilingen, inwalinna kano pay idi ti lupot: “Ay, Dios ti agngina, komadre. Saan la koman, nakababain met.” Inurayna ti adu a pilit, pakpakaasi. Idi simmangpet idiay balayda, innalana ti impadawatda, nabayag a nagtaktakder iti sango ti sarming. Nagpuligos ditoy, nagpuligos sadiay; immisem ditoy, immisem iti bangbangir. Ket idi simmangpet ni Tata Tikong nga asawana, kinunana: “Lakay, kitaem man daytoy. No mayatka koma iti idawdawatko nga ipapanmo met idiay ‘Merika, su, di koma adu ti pandilingko?” “Bay-am man dayta, baket. Nagsayaat ti biagta ditoy.” “Ania, nasayaat? Dika la umapalen, aya? Awan la ti apalmon kadagiti kakaarrubatayo?” Saan laeng a dayta a kanito ti panagsinnungbatda nga agassawa iti kasta a balikas. Namin-adun dayta a napasamak kadakuada. “Alan, Tikong, kitaem no adda agala iti para ‘Merika ta mapanka met. No kunkunada a kalsada kano ti pagpidutan iti kuarta sadiay. Makitam dayta. Kalsada kano!” “Ket kasanokan no mapanak?” “Ay, siakto ket ti pagdandanagam. Kitaem ni Komadre Martina. Ni Kasinsin Ansang. Ni… sus, kitaem ida. Adda dagiti lallakayda sadiay. Ket saanda kadi a nabaknang ita?” “Wen, a, Sotiang… ngem awan pay ti anakta…” Saan a nasungbatan ni Nana Sotiang dayta. Pudno nga awan pay ti anakda. Ta no adda la koma, mabalin nga isu koma ti ibaonna. “Inka ketdin, lakay,” kinuna latta ni Nana Sotiang iti naminsan nga aldaw a pannakadamagna nga adda kano manen sangapangen nga ilislistada nga agpa-Amerika. “No inka, kunak, Ticong, inka. Saanka a di mapan. Mapanka… mapanka.” “Ngem, Sotiang, awan pay anakta.” “Uray. No inka, inka. Saan a mabalin a dika mapan. Dika, aya, umapal? Dimo kadi kayat a makapandilingak met kadagiti aggaput’ ‘Merika? A makaawatakto metten kadagiti pakete ken tseke? Saan a mabalin a dika mapan!” “‘Sinonto ti kaduam no awanak?” kinuna ni Tata Tikong. “Saannak man a pakadanagan. No addanto la ketdi kuarta nga ipaw-itmon, umanayen dagita. Igatangkonto amin iti daga. Kas ken ni Komadre Martina. Wenno yalak iti alahas. Kas ken ni Ansang. Saanka kadi a maawis a mapan agpidut iti

Images:

© PressReader. All rights reserved.